Với tinh thần đó, xã Thiệu Trung xác định phương châm công vụ “6 rõ - 1 xuyên suốt”, trong đó “một đầu mối - một xuyên suốt” được coi là “sợi chỉ đỏ” trong toàn bộ quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.
Đây không chỉ là yêu cầu về phương pháp quản lý, mà sâu xa hơn là yêu cầu về tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh và năng lực thực thi công vụ của mỗi cán bộ, công chức. “Một đầu mối - một xuyên suốt” trước hết phải được hiểu là: mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ một chủ thể chịu trách nhiệm chính, theo dõi và tổ chức thực hiện công việc từ đầu đến cuối, chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả.
Đó không đơn thuần là một quy trình quản lý công việc. Đó là sự chuyển biến về tư duy quản trị: từ quản lý theo thủ tục sang quản trị theo kết quả; từ “cùng chịu trách nhiệm” sang xác định rõ “người chịu trách nhiệm chính”; từ tư duy “làm hết phần việc của mình” sang tinh thần “làm đến cùng vì mục tiêu chung”.
Nói cách khác, khi một nhiệm vụ được giao, phải có người đứng ra nhận trách nhiệm chủ trì; phải có người theo dõi toàn bộ quá trình; phải có người phối hợp các bộ phận liên quan; và quan trọng nhất, phải có người chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng. Đó cũng chính là sự cụ thể hóa tinh thần: “Xã Thiệu Trung đã nói là làm - làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng”.
Trong điều kiện bộ máy đang đổi mới phương thức hoạt động, yêu cầu đặt ra không chỉ là “đúng quy trình”, mà còn phải bảo đảm công việc được giải quyết đúng thời hạn, đúng thẩm quyền và đạt hiệu quả thực chất. Một nhiệm vụ dù được triển khai qua nhiều cơ quan, nhiều bộ phận cũng không thể trở thành “việc chung” theo nghĩa ai cũng tham gia nhưng cuối cùng không ai chịu trách nhiệm.
Thực tế cho thấy, khi trách nhiệm được xác định rõ, công việc được giao đúng người, đúng đầu mối, tiến độ giải quyết nhiệm vụ sẽ được đẩy nhanh; kỷ luật, kỷ cương hành chính được tăng cường; hiệu quả phối hợp giữa các bộ phận cũng được cải thiện. Ngược lại, nếu không xác định rõ đầu mối chủ trì, công việc rất dễ rơi vào tình trạng lòng vòng, chồng chéo và đùn đẩy.
Một việc thuộc thẩm quyền của mình nhưng không chủ động giải quyết, lại chuyển sang bộ phận khác; một vấn đề cần quyết định nhưng tiếp tục xin ý kiến qua nhiều cấp không cần thiết; một nhiệm vụ đáng lẽ phải chủ động nhận thì tìm cách “đá bóng” sang nơi khác. Những biểu hiện đó, nếu không được chấn chỉnh kịp thời, sẽ làm giảm hiệu quả hoạt động của bộ máy. Sự chậm trễ trong công việc hành chính không chỉ đơn thuần là chậm một văn bản hay kéo dài một quy trình.
Một văn bản đi lòng vòng nhiều ngày, một thủ tục kéo dài không cần thiết, một nhiệm vụ chậm tiến độ có thể gây lãng phí thời gian, nguồn lực và làm ảnh hưởng trực tiếp đến người dân, tổ chức, doanh nghiệp. Xa hơn, sự chậm trễ còn có thể làm mất đi những cơ hội phát triển.

Đặc biệt, trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu phân cấp, phân quyền mạnh hơn, xử lý công việc nhanh hơn, gần dân hơn và hiệu quả hơn, thì “một đầu mối - một xuyên suốt” càng trở thành điều kiện quan trọng để bộ máy vận hành thông suốt.
Một mô hình quản trị mới khó có thể phát huy hiệu quả nếu trách nhiệm bị phân tán; nếu công việc không có người chịu trách nhiệm cuối cùng; hoặc nếu nhiệm vụ liên tục bị chuyển từ nơi này sang nơi khác.
Điều đáng lo ngại hơn là tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm nếu không được khắc phục có thể từng bước hình thành một “văn hóa an toàn trách nhiệm”. Đó là khi người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm lại chịu nhiều áp lực hơn người không làm; khi không quyết định trở thành cách để tránh sai; khi sự thận trọng bị đẩy đến mức làm mất đi tính chủ động, sáng tạo và hiệu quả.
Nếu tâm lý “làm nhiều dễ sai, làm ít thì an toàn” trở nên phổ biến, bộ máy sẽ khó đổi mới và phát triển. Khi đó, “một đầu mối - một xuyên suốt” rất dễ bị biến dạng thành khẩu hiệu, còn “6 rõ” có nguy cơ chỉ dừng lại ở hình thức.
Bởi vậy, điều quan trọng trước hết là phải hiểu đúng để thực hiện nghiêm túc và hiệu quả. Mỗi cán bộ, công chức cần chuyển từ tư duy: “Việc này thuộc ai” sang câu hỏi: “Ai là người chịu trách nhiệm chính để công việc được giải quyết đến cùng”
Tất nhiên, đề cao trách nhiệm không có nghĩa là một cá nhân phải làm tất cả. “Một đầu mối” không đồng nghĩa với làm thay các cơ quan, bộ phận khác. Một đầu mối là người chủ trì, điều phối, theo dõi và chịu trách nhiệm chính về tiến độ, chất lượng, kết quả của nhiệm vụ.
Các cơ quan, bộ phận liên quan vẫn phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm phối hợp. Nhưng trách nhiệm phối hợp không được trở thành lý do để làm mờ trách nhiệm chủ trì. Để “một đầu mối - một xuyên suốt” thực sự đi vào cuộc sống, trước hết cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế giao việc theo phương châm “6 rõ”, gắn với kiểm tra, giám sát và chế tài thực hiện.

Mỗi nhiệm vụ cần được xác định rõ: Rõ người; Rõ việc; Rõ trách nhiệm; Rõ thẩm quyền; Rõ thời gian; Rõ kết quả; và đặc biệt phải bảo đảm một đầu mối theo dõi xuyên suốt quá trình thực hiện.
Đối với những nhiệm vụ liên ngành, liên cấp hoặc có nhiều bộ phận tham gia, càng phải xác định cụ thể cơ quan, bộ phận chủ trì; các đơn vị phối hợp; trách nhiệm của từng chủ thể và trách nhiệm cuối cùng của đầu mối được giao. Không thể để việc chung trở thành “vùng xám trách nhiệm”, nơi ai cũng có trách nhiệm nhưng cuối cùng lại không ai chịu trách nhiệm.
Cùng với đó, cần tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện. Giao việc mà không theo dõi thì rất dễ dẫn đến tình trạng “giao rồi để đó”. Kiểm tra không chỉ để phát hiện sai sót, mà quan trọng hơn là tháo gỡ khó khăn, xử lý kịp thời những điểm nghẽn và bảo đảm công việc được triển khai đến cùng.
Vai trò của người đứng đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện “một đầu mối - một xuyên suốt”. Thực tiễn cho thấy, ở đâu người đứng đầu sâu sát, quyết liệt, nắm chắc công việc, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm thì ở đó ít xảy ra tình trạng đùn đẩy, né tránh.
Ngược lại, ở đâu người đứng đầu thiếu quyết đoán, buông lỏng kiểm tra, giám sát thì ở đó rất dễ xuất hiện “văn hóa chuyển việc”. Người đứng đầu không chỉ là người giao nhiệm vụ, mà còn phải là người tạo dựng môi trường làm việc trong đó cán bộ được khuyến khích chủ động, sáng tạo và chịu trách nhiệm trong phạm vi thẩm quyền.
Đồng thời, cũng phải phân biệt rõ giữa sai sót do động cơ vụ lợi, thiếu trách nhiệm với rủi ro phát sinh trong quá trình cán bộ chủ động, thiện chí thực hiện nhiệm vụ vì lợi ích chung. Một nền hành chính hiện đại không thể chỉ yêu cầu cán bộ “không được sai”, mà cần tạo điều kiện để cán bộ dám hành động, dám chịu trách nhiệm và không né tránh những việc khó.
Một trong những điều kiện quan trọng để thực hiện hiệu quả phương châm “một đầu mối - một xuyên suốt” là ứng dụng mạnh mẽ quản trị số trong theo dõi và đánh giá công việc. Việc triển khai đánh giá cán bộ theo kết quả đầu ra, gắn với các công cụ quản trị như KPI, OKR và nền tảng số, nếu được thực hiện khoa học, sẽ giúp theo dõi rõ toàn bộ vòng đời của một nhiệm vụ.
Công việc được giao khi nào, ai chủ trì, ai phối hợp, tiến độ đến đâu, vướng mắc ở khâu nào, kết quả cuối cùng ra sao - tất cả cần được thể hiện rõ ràng. Khi mỗi nhiệm vụ đều xác định được đầu mối chịu trách nhiệm và có quá trình theo dõi minh bạch, tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm sẽ khó có “đất” tồn tại. Quan trọng hơn, việc đánh giá cán bộ cần từng bước chuyển mạnh từ đánh giá chủ yếu dựa trên quá trình sang đánh giá bằng kết quả, sản phẩm và hiệu quả thực chất.
Bởi suy cho cùng, trách nhiệm không chỉ được thể hiện bằng lời nói hay thái độ, mà phải được chứng minh bằng kết quả công việc. Để “một đầu mối - một xuyên suốt” trở thành nếp nghĩ, cách làm thường xuyên, điều quan trọng hơn cả là xây dựng một văn hóa công vụ mới.
Trong văn hóa đó, nhận trách nhiệm phải được coi là danh dự; hoàn thành nhiệm vụ phải được xem là thước đo năng lực; còn đùn đẩy, né tránh trách nhiệm phải được nhìn nhận là biểu hiện của sự yếu kém về tinh thần trách nhiệm và năng lực thực thi công vụ.
Một bộ máy mạnh không phải là bộ máy không có việc khó. Một bộ máy mạnh là bộ máy biết rõ ai chịu trách nhiệm giải quyết việc khó và có đủ năng lực, cơ chế để giải quyết công việc đến cùng.

Sức mạnh của “một đầu mối - một xuyên suốt” chính là biến trách nhiệm từ một khái niệm hành chính thành động lực phát triển. Thực hiện nghiêm phương châm này gắn với “6 rõ” không chỉ góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính, mà còn thúc đẩy sự chủ động, chuyên nghiệp và hiệu quả trong hoạt động công vụ.
Đó cũng là yêu cầu để xây dựng một nền hành chính kiến tạo, hiện đại, phục vụ nhân dân; một đội ngũ cán bộ dám nhận việc, dám làm, dám chịu trách nhiệm và làm việc đến cùng vì lợi ích chung. “Một đầu mối - một xuyên suốt” vì thế không chỉ là một phương châm điều hành. Đó phải trở thành nguyên tắc hành động: rõ người chịu trách nhiệm, rõ con đường thực hiện và rõ kết quả cuối cùng.
Khi mỗi nhiệm vụ đều có người chủ trì, mỗi công việc đều được theo đuổi đến cùng và mỗi cán bộ đều đặt kết quả phục vụ nhân dân làm mục tiêu, thì phương châm “6 rõ - 1 xuyên suốt” mới thực sự phát huy giá trị.
Và khi đó, tinh thần “Xã Thiệu Trung đã nói là làm - làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng” sẽ không chỉ là khẩu hiệu, mà trở thành hành động cụ thể trong từng công việc, từng cán bộ và từng ngày phục vụ nhân dân.