Ngay từ sáng sớm, khuôn viên đền thờ đã rực rỡ cờ hội, nghi ngút khói trầm, tiếng trống chiêng ngân vang hòa cùng dòng người thành kính hội tụ về nơi linh thiêng. Từ 7 giờ đến 7 giờ 45 phút, công tác đón tiếp đại biểu, ổn định tổ chức được triển khai chu đáo. Các cụ cao niên, đội tế lễ, đội rước nước cùng Nhân dân trong trang phục truyền thống tề tựu đông đủ, tạo nên không gian lễ hội vừa trang nghiêm vừa đậm sắc màu văn hóa dân gian.

Đúng 8 giờ, nghi thức mở cửa đền chính thức bắt đầu dưới sự chủ trì của Phòng Văn hóa – Xã hội, với sự tham gia của Hội Người cao tuổi, trụ trì chùa Hương Nghiêm, đội tế lễ cùng các cụ cao niên và trai đinh địa phương.

Trong tiếng nhạc lễ trầm hùng, tiếng chiêng trống ngân vang giữa không gian cổ kính, cánh cửa đền từ từ mở ra như đánh dấu thời khắc giao hòa giữa quá khứ và hiện tại, giữa tâm linh và lòng người. Khoảnh khắc ấy khiến ai có mặt cũng lặng đi trong niềm xúc động và thành kính.

Giữa không gian linh thiêng, bài văn tế mở cửa đền được cất lên trang trọng:

“Nhật nguyệt khai minh, thiên địa hợp đức;

Giờ lành đã điểm, hội đền mở khai.

Khói trầm nghi ngút, hương án chỉnh tế;

Chuông trống ngân vang, thần từ thức dậy…”

Từng lời cáo yết ngân vang như nhắc nhớ công lao to lớn của Danh nhân Lê Văn Hưu – vị Bảng nhãn tài danh đời Trần, người đã biên soạn bộ “Đại Việt sử ký”, đặt nền móng cho nền sử học dân tộc. Đó không chỉ là nghi thức tâm linh truyền thống mà còn là lời tri ân sâu sắc của hậu thế đối với bậc tiền nhân đã dành trọn đời cho non sông, dân tộc.

Sau nghi thức mở cửa đền là nghi thức rước nước – một nét đẹp văn hóa dân gian được lưu truyền từ nhiều đời nay. Đoàn rước với đội cờ ngũ sắc dẫn đầu, tiếp đến là đội bát âm, kiệu nước cùng các cụ cao niên và trai đinh trong trang phục truyền thống, uy nghi tiến bước trong tiếng trống hội rộn ràng.

Dòng người nối dài theo đoàn rước tạo nên khung cảnh vừa thiêng liêng vừa rực rỡ sắc màu lễ hội. Nước thiêng được cung rước về đền mang ý nghĩa thanh tẩy không gian thờ tự, tượng trưng cho nguồn sống, cho trí tuệ và sự tinh khiết. Đây cũng là nghi thức gửi gắm ước vọng về quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, Nhân dân bình an, hạnh phúc.

Khép lại phần rước nước là lễ Mộc dục – nghi thức quan trọng và thiêng liêng bậc nhất trong phần lễ của lễ hội. Trong tiếng nhạc lễ trầm mặc, các cụ cao niên cùng đại diện dòng họ và thành phần thực hiện nghi lễ kính cẩn dùng nước thiêng lau khám thờ, tắm tượng và thanh tẩy đồ thờ tự.

Lễ Mộc dục từ lâu đã trở thành nét đẹp văn hóa tâm linh trong nhiều lễ hội truyền thống của người Việt. Nghi thức không đơn thuần là việc lau rửa tượng thờ mà còn mang ý nghĩa thanh tịnh hóa không gian linh thiêng, thể hiện lòng thành kính tuyệt đối đối với tiền nhân. Dòng nước tinh khiết được dâng lên như gột rửa bụi trần, gửi gắm khát vọng về cuộc sống an hòa, no ấm và tốt đẹp.

Không khí buổi lễ càng thêm xúc động khi hình ảnh các cụ cao niên chậm rãi thực hiện từng nghi thức trong sự tôn nghiêm tuyệt đối đã truyền đi thông điệp sâu sắc về sự tiếp nối các giá trị văn hóa truyền thống giữa các thế hệ. Đối với lớp trẻ hôm nay, những nghi lễ ấy không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà còn là bài học sinh động về lịch sử, cội nguồn dân tộc và đạo lý tri ân.

Lễ hội Lê Văn Hưu không chỉ là dịp tưởng nhớ công lao của Danh nhân văn hóa kiệt xuất quê hương Thanh Hóa mà còn góp phần quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa truyền thống của địa phương. Qua mỗi mùa lễ hội, những nghi thức cổ truyền như mở cửa đền, rước nước, lễ Mộc dục tiếp tục được gìn giữ nguyên vẹn, trở thành sợi dây kết nối cộng đồng, bồi đắp niềm tự hào quê hương và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Từ 8 giờ 35 phút đến 9 giờ, nghi thức dâng hương được tổ chức trang trọng. Các đồng chí lãnh đạo, đại biểu cùng đông đảo Nhân dân và du khách thành kính dâng nén tâm nhang tưởng nhớ Danh nhân Lê Văn Hưu, cầu mong cho quê hương ngày càng phát triển, đất nước thái bình, thịnh trị.

Nghi thức mở cửa đền, rước nước và lễ Mộc dục khép lại trong không khí trang nghiêm, thành kính, mở đầu cho một mùa lễ hội giàu ý nghĩa nhân văn và đậm đà bản sắc truyền thống. Những giá trị văn hóa được lưu truyền qua từng nghi lễ không chỉ góp phần làm giàu đời sống tinh thần của Nhân dân mà còn trở thành điểm nhấn hấp dẫn đối với du khách gần xa khi về với quê hương Thanh Hóa.

Lễ hội Lê Văn Hưu năm 2026 tiếp tục khẳng định sức sống bền vững của di sản văn hóa dân gian trong đời sống hiện đại; đồng thời lan tỏa tinh thần “uống nước nhớ nguồn”, khơi dậy niềm tự hào về truyền thống lịch sử, văn hóa quê hương trong mỗi người dân hôm nay và mai sau.